DẤU ẤN MỘT NĂM VẬN HÀNH CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG 2 CẤP Ở XÃ CÔNG SƠN

Công Sơn hôm nay là đơn vị hành chính mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng 3 xã Hòa Cư, Hải Yến và Công Sơn thuộc huyện Cao Lộc cũ. Xã có diện tích tự nhiên 84,74 km², dân số 6.506 người, gồm các dân tộc chủ yếu là Nùng, Tày, Dao và một số dân tộc khác; toàn xã có 13 thôn, trong đó có 7 thôn đặc biệt khó khăn. Đảng bộ xã có 24 chi, đảng bộ với 655 đảng viên; toàn xã có 19 cơ quan, đơn vị, tổng số cán bộ, công chức, viên chức hiện có 226 người. Những số liệu ấy cho thấy Công Sơn là địa bàn có quy mô không nhỏ, địa hình rộng, nhiều thôn bản xa trung tâm, đặt ra yêu cầu rất lớn đối với công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành sau sáp nhập.

Ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới, vấn đề đặt ra đối với cấp ủy, chính quyền xã Công Sơn không chỉ là “sắp xếp cho xong” bộ máy, mà quan trọng hơn là làm thế nào để bộ máy ấy hoạt động thông suốt, không đứt gãy nhiệm vụ, không để người dân lúng túng khi đến liên hệ công việc. Bởi sau sáp nhập, địa điểm làm việc thay đổi, đầu mối cơ quan thay đổi, thẩm quyền và quy trình giải quyết công việc cũng có nhiều điểm mới. Nếu công tác thông tin, tuyên truyền không kịp thời, người dân sẽ khó tiếp cận dịch vụ công; nếu phân công nhiệm vụ không rõ, cán bộ dễ chồng chéo trong xử lý công việc; nếu điều hành thiếu quyết liệt, mô hình mới có thể vận hành hình thức, chưa tạo ra chuyển biến thực chất.

Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy xã Công Sơn đã tập trung trước hết vào công tác tư tưởng, tuyên truyền, định hướng dư luận. Các chủ trương của Trung ương, của tỉnh về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp được quán triệt bằng nhiều hình thức: thông qua văn bản hướng dẫn, sinh hoạt chi bộ, chi đoàn, chi hội, họp thôn, hệ thống loa truyền thanh, mạng xã hội, nhóm Zalo và các kênh thông tin cơ sở. Đây là cách làm phù hợp với đặc thù miền núi, nơi không phải người dân nào cũng thường xuyên tiếp cận văn bản hành chính, nhưng lại có thể nắm bắt thông tin qua họp thôn, qua cán bộ phụ trách địa bàn, qua loa truyền thanh và các trang thông tin của xã.

Công tác nắm bắt tư tưởng cán bộ, đảng viên và Nhân dân được Ban Thường vụ Đảng ủy xã quan tâm thường xuyên. Thông qua sinh hoạt chi bộ, tiếp xúc, đối thoại với Nhân dân, hệ thống thông tin cơ sở và mạng xã hội, xã đã kịp thời định hướng thông tin, giải đáp những vấn đề cán bộ, đảng viên và người dân quan tâm trong quá trình triển khai mô hình mới. Các chi bộ, đảng bộ trực thuộc được chỉ đạo tổ chức học tập, quán triệt đến 100% đảng viên bằng nhiều hình thức như sinh hoạt chi bộ, nghiên cứu trên ứng dụng Sổ tay đảng viên, tài liệu điện tử, slide bài giảng và nhóm Zalo của chi bộ.

Một điểm đáng chú ý trong công tác tuyên truyền là việc xã thành lập Ban công tác 35 với 15 thành viên và tổ cộng tác viên 35 với 20 đồng chí. Lực lượng này chủ động nắm tình hình, phát hiện thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, thù địch, đồng thời tăng cường lan tỏa thông tin tích cực trên các trang Fanpage của xã như “Công Sơn xanh” và “Trang tin xã Công Sơn”. Trong bối cảnh mạng xã hội trở thành kênh tiếp nhận thông tin quan trọng của người dân, việc chủ động tạo “dòng chảy thông tin tích cực” là cách làm cần thiết để củng cố niềm tin, tạo đồng thuận xã hội.

Từ ngày 1/7/2025, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, chính quyền xã Công Sơn nhanh chóng ổn định và đi vào vận hành. HĐND xã ổn định bộ máy, tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định. UBND xã ổn định nhân sự các phòng chuyên môn, thành lập mới Trung tâm Dịch vụ công ích xã, bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với năng lực, trình độ, sở trường công tác và yêu cầu nhiệm vụ mới. Cùng với đó, xã ban hành quyết định thành lập Trạm Y tế xã Công Sơn, điều chỉnh cơ cấu tổ chức của Trung tâm Phục vụ hành chính công và quy định số lượng cấp phó các cơ quan chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc UBND xã.

Có thể nói, việc “định hình” bộ máy là khâu đầu tiên nhưng cũng là khâu có ý nghĩa quyết định. Bởi chỉ khi bộ máy rõ chức năng, rõ nhiệm vụ, rõ người phụ trách, hoạt động quản lý nhà nước mới không bị gián đoạn. Trong một năm qua, Đảng ủy xã đã ban hành hệ thống quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của các cơ quan tham mưu giúp việc Đảng ủy; ban hành quy chế làm việc, phân công cấp ủy viên phụ trách lĩnh vực, địa bàn, chi bộ. Từ 1/7/2025 đến nay, Đảng ủy xã đã ban hành 1.251 văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ, gồm nghị quyết, quy định, quyết định, kết luận, báo cáo, hướng dẫn và các văn bản khác.

Nhìn từ góc độ vận hành, con số 1.251 văn bản không chỉ phản ánh khối lượng công việc lớn, mà còn cho thấy nỗ lực thể chế hóa, cụ thể hóa những nội dung mới phát sinh trong mô hình chính quyền 2 cấp. Sau sáp nhập, nhiều việc không thể chờ “ổn định hoàn toàn” mới triển khai. Từ quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ, quản lý cán bộ, tài chính, tài sản, kiểm tra giám sát, giải quyết thủ tục hành chính, đến hoạt động của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, tất cả đều cần được quy định, hướng dẫn kịp thời để bảo đảm thống nhất trong thực hiện.

Kết quả nổi bật sau một năm vận hành là bộ máy chính trị, chính quyền xã Công Sơn cơ bản ổn định, hoạt động thông suốt. Đảng ủy xã tiếp nhận 22 chi bộ với 581 đảng viên từ các đảng bộ xã cũ về trực thuộc Đảng bộ xã Công Sơn mới; thành lập mới 6 chi bộ cơ quan trực thuộc Đảng bộ xã; giải thể 6 chi bộ cơ sở không còn phù hợp; thành lập 2 đảng bộ cơ sở là Đảng bộ các cơ quan Đảng và Đảng bộ UBND xã. Đến nay, Đảng bộ xã có 24 chi, đảng bộ trực thuộc, gồm 9 chi, đảng bộ cơ quan, 2 chi bộ lực lượng vũ trang và 13 chi bộ thôn. Xã cũng kiện toàn các chức danh lãnh đạo đối với 6 trường học trên địa bàn, thành lập Trạm Y tế xã theo quy định từ ngày 1/1/2026 trực thuộc UBND xã.

Cùng với kiện toàn tổ chức đảng, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các cơ quan chuyên môn cũng được thành lập, ban hành quy chế làm việc, quy định chức năng, nhiệm vụ. Đây là nền tảng để mô hình mới không chỉ tồn tại trên danh nghĩa hành chính, mà thực sự bước vào hoạt động. Các cơ quan tham mưu, giúp việc Đảng ủy, Ủy ban MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội, HĐND, UBND, cơ quan chuyên môn và đơn vị lực lượng vũ trang đều được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm 2025.

Trong điều hành, một điểm sáng của Công Sơn là tinh thần “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”. Cấp ủy, chính quyền xã đã rà soát, bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức theo năng lực, trình độ, sở trường công tác. Các chế độ chính sách đối với cán bộ cơ bản được triển khai đầy đủ, kịp thời, góp phần ổn định tư tưởng, nâng cao động lực làm việc. Điều này đặc biệt quan trọng trong giai đoạn đầu sau sáp nhập, khi cán bộ từ các đơn vị cũ chuyển về môi trường làm việc mới, khối lượng công việc tăng, địa bàn phụ trách rộng hơn, yêu cầu chuyên môn và kỹ năng số cao hơn.

Một năm qua cũng ghi nhận chuyển biến rõ trong hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Việc giải quyết thủ tục hành chính được cấp ủy, chính quyền xã chỉ đạo đồng bộ, gắn với kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. UBND xã phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận, công chức chuyên môn; thực hiện cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”; công khai, minh bạch quy trình; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Từ 1/7/2025 đến quý I/2026, xã đã giải quyết 2.071/2.095 hồ sơ, đạt 98,8%; 24 hồ sơ đang trong quá trình giải quyết.

Đằng sau tỷ lệ 98,8% hồ sơ được giải quyết là nỗ lực rất lớn của đội ngũ cán bộ cơ sở. Bởi với địa bàn rộng, nhiều thôn bản xa trung tâm, trình độ dân trí chưa đồng đều, việc người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến còn hạn chế, cán bộ xã không chỉ tiếp nhận và xử lý hồ sơ, mà còn phải hướng dẫn, giải thích, hỗ trợ người dân thực hiện các bước theo quy trình mới. Điều đó cho thấy cải cách hành chính ở cơ sở không đơn thuần là cắt giảm thủ tục trên giấy, mà là thay đổi cách phục vụ, lấy sự thuận tiện của người dân làm thước đo.

Chuyển đổi số cũng là một điểm nhấn trong năm đầu vận hành mô hình mới. Xã Công Sơn hiện sử dụng các phần mềm phục vụ điều hành của khối Đảng, Mặt trận và UBND; hệ thống mạng truyền số liệu chuyên dùng cơ bản hoạt động ổn định; 100% cán bộ, công chức thường xuyên trao đổi văn bản trên hệ thống; 100% cán bộ, công chức xã được trang bị máy tính, máy in làm việc; 100% cơ quan, đơn vị có chứng thư chữ ký số tổ chức; 100% người có thẩm quyền ký văn bản được trang bị chữ ký số công vụ. Đối với Trung tâm Phục vụ hành chính công, xã đã bố trí trụ sở, trang thiết bị, hạ tầng mạng, lãnh đạo phụ trách và nhân sự giải quyết thủ tục hành chính.

Đặc biệt, trong số hóa hồ sơ, tài liệu phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, Công Sơn đạt kết quả đáng ghi nhận. Trên hệ thống số hóa của tỉnh Lạng Sơn, xã đã thực hiện số hóa, cấp kết quả điện tử và tái sử dụng dữ liệu 2.035/2.035 hồ sơ, đạt tỷ lệ 100% hồ sơ được đồng bộ về kho số hóa của tỉnh. Việc trả kết quả điện tử tại xã cơ bản đạt 100% đối với các hồ sơ thủ tục hành chính đủ điều kiện cấp kết quả điện tử, trừ một số thủ tục phải thực hiện trên phôi có sẵn.

Tuy nhiên, chuyển đổi số ở Công Sơn cũng cho thấy những khó khăn rất thực tế. Hạ tầng công nghệ thông tin cơ bản bảo đảm cho triển khai chính quyền số, nhưng mạng còn thiếu ổn định, có lúc mất kết nối do địa hình và thời tiết; trang thiết bị chưa đồng bộ, một số thiết bị cấu hình thấp, xuống cấp; một số cán bộ, công chức còn hạn chế kỹ năng công nghệ thông tin; tỷ lệ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến còn thấp. Trên địa bàn vẫn còn một số cụm dân cư lõm sóng băng rộng di động. Đây là những điểm nghẽn cần tiếp tục được tháo gỡ nếu muốn chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống, nhất là ở vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Không chỉ tập trung vào hành chính công, Công Sơn còn chú trọng công tác kiểm tra, giám sát để bảo đảm mô hình mới vận hành đúng hướng. Ngay sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã xây dựng, ban hành các chương trình kiểm tra, giám sát theo quy định. Năm 2025, Ban Thường vụ Đảng ủy kiểm tra chuyên đề 1 tổ chức đảng, 1 đảng viên; các chi bộ trực thuộc kiểm tra 26 đảng viên; Ban Thường vụ Đảng ủy thành lập 2 đoàn kiểm tra đối với 2 tổ chức đảng và 3 đảng viên, 2 đoàn giám sát đối với 2 tổ chức đảng và 2 đảng viên.

Đối với HĐND xã, từ 1/7/2025 đến nay, HĐND, Thường trực HĐND và các ban của HĐND xã đã triển khai giám sát thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ; tổ chức các cuộc giám sát chuyên đề về giải quyết kiến nghị cử tri, tiếp công dân và giải quyết đơn thư, chuyển đổi số, phát triển giao thông nông thôn, khám chữa bệnh và cấp phát thuốc theo thẻ bảo hiểm y tế, quản lý các khoản thu chi đóng góp của Nhân dân xây dựng khu dân cư kiểu mẫu, quản lý tài sản nhà văn hóa thôn, nguồn xi măng tu sửa, nâng cấp đường giao thông. Hoạt động chất vấn, giải trình cũng được tổ chức, góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan điều hành.

Qua kiểm tra, giám sát, xã kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức; bảo đảm bộ máy sau sắp xếp hoạt động ổn định, hiệu lực, hiệu quả. Đây là yếu tố rất quan trọng, bởi trong mô hình mới, phân cấp, phân quyền chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với kiểm tra, giám sát chặt chẽ, tránh tình trạng buông lỏng trách nhiệm hoặc đùn đẩy công việc.

Trên lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, sau một năm vận hành mô hình mới, Công Sơn duy trì được sự ổn định và có chuyển biến tích cực. Sản xuất nông nghiệp cơ bản ổn định; thu ngân sách nhà nước đạt và vượt dự toán giao; các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai đồng bộ; diện mạo nông thôn tiếp tục đổi mới; hạ tầng cơ sở được nâng cấp nhờ sự tham gia đóng góp của Nhân dân. Công tác giáo dục, y tế, an sinh xã hội, chăm lo người có công được quan tâm; hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát; quốc phòng - an ninh được giữ vững, không phát sinh điểm nóng; hoàn thành 100% chỉ tiêu giao quân.

Về tài chính, công tác quản lý, điều hành thu - chi ngân sách được triển khai quyết liệt, bám sát dự toán và bảo đảm đúng quy định. Tổng thu ngân sách nhà nước năm 2025 là 49 triệu đồng, dự toán giao năm 2026 là 520 triệu đồng. Tổng chi ngân sách nhà nước năm 2025 là 135.230 triệu đồng, dự toán giao năm 2026 là 99.135 triệu đồng; ước thực hiện đến ngày 31/5/2026 là 33.514 triệu đồng. Chi ngân sách cơ bản bảo đảm hoạt động thường xuyên của bộ máy Đảng, chính quyền, đoàn thể và các khoản chi sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, chế độ chính sách, an sinh xã hội trên địa bàn.

Một nội dung không thể không nhắc đến là công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, kiến nghị sau khi vận hành mô hình mới. Từ 1/7/2025 đến hết quý I/2026, trên địa bàn xã phát sinh các đơn thư chủ yếu liên quan đến đất đai và kiến nghị hành chính. Xã đã tập trung xử lý kịp thời, đúng quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, không để phát sinh điểm nóng. Công tác tiếp công dân được duy trì, trong đó có lượt tiếp của công chức và Chủ tịch UBND xã; các đơn kiến nghị, phản ánh được phân loại, chuyển phòng chuyên môn xem xét, giải quyết theo lộ trình.

Điểm đáng chú ý trong một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ở Công Sơn là sự xuất hiện của những cách làm hay, sát thực tiễn. Ban Thường vụ Đảng ủy duy trì giao ban Thường trực Đảng ủy vào sáng thứ Hai hằng tuần để đánh giá kết quả công tác và đề ra nhiệm vụ tuần mới. Cách làm này giúp nhịp lãnh đạo, điều hành không bị gián đoạn, đồng thời tạo thói quen xử lý công việc theo tuần, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm.

Bên cạnh đó, xã đổi mới cách tổ chức hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy bằng việc mời đại diện các cơ quan, đơn vị cùng dự, lắng nghe, trao đổi và tiếp thu nhiệm vụ thuộc lĩnh vực phụ trách. Nhờ đó, các nhiệm vụ được phân công, tiếp nhận và triển khai nhanh hơn. Đây là một cách làm thể hiện sự chuyển đổi từ điều hành theo lối “truyền đạt một chiều” sang điều hành có trao đổi, có phản hồi, có trách nhiệm giải trình ngay từ khâu giao việc.

Một mô hình thiết thực khác là Ban Thường vụ Đảng ủy bàn giao máy tính không sử dụng của Đảng ủy cho 13/13 thôn trên địa bàn. Trong điều kiện hạ tầng còn khó khăn, việc mỗi thôn có thêm phương tiện phục vụ công tác đảng, công tác thôn và chuyển đổi số cơ sở là rất đáng ghi nhận. Không phải lúc nào đổi mới cũng bắt đầu từ những nguồn lực lớn; đôi khi, hiệu quả lại đến từ việc sử dụng hợp lý những thiết bị sẵn có, đưa nguồn lực về gần thôn bản hơn.

Để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn ở cơ sở, ngoài phân công cán bộ, công chức phụ trách từng địa bàn, Ban Thường vụ Đảng ủy còn thành lập 3 tổ công tác theo dõi việc nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của tổ chức đảng, việc chấp hành chế độ sinh hoạt đảng tại 24 đảng bộ, chi bộ. Các tổ công tác do lãnh đạo các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy làm tổ trưởng, có nhiệm vụ nắm bắt, hỗ trợ chi bộ thôn và cán bộ phụ trách địa bàn. Cách làm này giúp cấp ủy nắm tình hình từ cơ sở, xử lý công việc sớm hơn, sát hơn, hạn chế tình trạng vấn đề nhỏ kéo dài thành vướng mắc lớn.

Trong công tác xây dựng Đảng, Công Sơn cũng chú trọng đổi mới sinh hoạt chi bộ. Ban Thường vụ Đảng ủy chỉ đạo tổ chức điểm diễn đàn “Đảng viên tự soi, tự sửa” theo tinh thần các nghị quyết, kết luận Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, gắn với đánh giá đảng viên hằng quý, cuối năm. Đồng thời, xã xây dựng mô hình điểm về đổi mới sinh hoạt chi bộ tại Chi bộ Trường Mầm non Hòa Cư. Những hoạt động này góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, tạo môi trường để đảng viên góp ý thẳng thắn, nhìn lại trách nhiệm cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ.

Dù đạt nhiều kết quả, Công Sơn cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế. Khi mới sáp nhập, cơ sở vật chất của xã còn nhiều khó khăn, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu làm việc của cán bộ, công chức; một số văn bản chỉ đạo chưa đồng bộ, chưa phù hợp với yêu cầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; đội ngũ cán bộ, công chức mới sắp xếp chưa ổn định; năng lực, trình độ chuyên môn chưa đồng đều nên có lúc còn lúng túng. Địa bàn xã rộng, trải dài, các cơ quan hành chính cấp xã bố trí không tập trung; người dân sinh sống phân tán, giao thông ở một số thôn còn khó khăn; đời sống một bộ phận Nhân dân còn nhiều vất vả; nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu.

Về trụ sở, do chưa đủ điều kiện cơ sở vật chất, xã phải bố trí các cơ quan tại nhiều điểm khác nhau: trụ sở Đảng ủy tại Trạm Y tế xã Hải Yến cũ, trụ sở UBND xã tại trụ sở HĐND - UBND xã Hải Yến cũ, trụ sở HĐND, MTTQ và Công an xã tại trụ sở HĐND - UBND xã Hòa Cư cũ, trụ sở Quân sự xã tại trụ sở HĐND - UBND xã Công Sơn cũ. Việc bố trí phân tán này gây khó khăn trong lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp công việc hằng ngày.

Điều kiện phòng làm việc cũng còn chật hẹp. Có phòng diện tích 12 m² bố trí 4 cán bộ, công chức; phòng 30 m² bố trí 8 người làm việc. Trong khi đó, trên 95% cán bộ, công chức làm việc cả ngày tại cơ quan. Trang thiết bị được bố trí chủ yếu theo cán bộ, công chức từ các đơn vị cũ chuyển đến và một phần được phân bổ từ huyện Cao Lộc cũ, nên chưa thật sự đồng bộ. Xã hiện được bố trí 1 xe ô tô 5 chỗ, cơ bản đáp ứng nhu cầu lãnh đạo, điều hành, nhưng với địa bàn rộng, đồi núi, giao thông khó khăn, về lâu dài xã kiến nghị được xem xét bổ sung thêm phương tiện phục vụ hoạt động chung.

Những khó khăn ấy cho thấy quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở cơ sở không thể chỉ đánh giá bằng bộ máy đã thành lập hay văn bản đã ban hành, mà cần nhìn sâu vào điều kiện thực thi nhiệm vụ hằng ngày. Một cán bộ phụ trách địa bàn rộng, nhiều thôn xa, giao thông khó khăn, hạ tầng mạng chưa ổn định, trang thiết bị hạn chế, vừa phải làm chuyên môn, vừa hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công, vừa tham gia công tác cơ sở, rõ ràng cần được tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng, hỗ trợ nguồn lực và cơ chế phù hợp.

Từ thực tiễn một năm qua, Công Sơn rút ra nhiều bài học kinh nghiệm. Trước hết là phải giữ vững vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng ủy, nhất là vai trò hạt nhân chính trị của Ban Thường vụ Đảng ủy. Mọi chủ trương lớn cần được cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch sát với điều kiện thực tế địa phương; xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm; tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm tổ chức thực hiện hiệu quả.

Bài học thứ hai là phải làm tốt công tác tư tưởng, tạo đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Sau sáp nhập, những thay đổi về bộ máy, nơi làm việc, thẩm quyền, quy trình thủ tục dễ tạo tâm lý băn khoăn nếu không được thông tin kịp thời. Vì vậy, tuyên truyền, đối thoại, phát huy dân chủ cơ sở, nắm bắt và xử lý dư luận xã hội là yêu cầu không thể xem nhẹ.

Bài học thứ ba là tổ chức bộ máy và công tác cán bộ phải theo nguyên tắc “5 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ hiệu quả. Phân công, phân cấp phải gắn với kiểm tra, đánh giá kết quả. Cán bộ phải được bố trí đúng năng lực, sở trường; kết quả thực hiện nhiệm vụ phải là căn cứ quan trọng để đánh giá, xếp loại, nâng cao trách nhiệm công vụ.

Bài học thứ tư là cải cách hành chính phải gắn với chuyển đổi số, nhưng chuyển đổi số phải đi từ điều kiện thực tế của cơ sở. Muốn nâng tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến, tái sử dụng dữ liệu số hóa, cần vừa đầu tư hạ tầng, vừa nâng kỹ năng cho cán bộ, vừa hướng dẫn người dân. Ở những thôn bản còn khó khăn về sóng điện thoại, internet, trình độ sử dụng thiết bị thông minh, vai trò của cán bộ cơ sở và tổ công nghệ số cộng đồng càng trở nên quan trọng.

Bài học thứ năm là phải phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị - xã hội và Nhân dân. Chính quyền gần dân không chỉ nằm ở vị trí trụ sở hay thời gian tiếp công dân, mà còn thể hiện ở việc lắng nghe, tiếp thu, giải quyết kiến nghị; vận động Nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới, bảo vệ an ninh trật tự, thực hiện các phong trào thi đua, đóng góp xây dựng hạ tầng cơ sở. Sự đồng thuận của Nhân dân chính là nguồn lực quan trọng để mô hình mới đi vào chiều sâu.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2031, xã Công Sơn xác định tiếp tục làm tốt công tác nắm bắt tư tưởng, định hướng thông tin, dư luận xã hội; tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng; triển khai thực hiện các nghị quyết của Đảng, nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Cùng với đó là tiếp tục xây dựng, củng cố tổ chức cơ sở đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; thực hiện tốt chính sách cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; hoàn thành việc sắp xếp tổ chức thôn tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Xã cũng đặt trọng tâm vào kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ phù hợp năng lực; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng quản lý, kỹ năng số; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm; đánh giá cán bộ, công chức gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đây là hướng đi đúng, bởi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp muốn phát huy hiệu quả thì đội ngũ cán bộ cấp xã phải đủ năng lực đảm đương khối lượng công việc lớn hơn, trực tiếp hơn và gần dân hơn.

Trong chuyển đổi số, Công Sơn tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; xây dựng môi trường làm việc điện tử; nâng cao tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, thanh toán trực tuyến; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, dữ liệu; hoàn thiện và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu, bảo đảm kết nối, chia sẻ thông tin giữa các bộ phận. Song song với đó, xã kiến nghị cấp trên tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; bố trí kinh phí chỉnh lý, số hóa tài liệu lưu trữ tồn đọng sau sáp nhập; hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở.

Một năm chưa phải là khoảng thời gian dài để đánh giá toàn diện hiệu quả của một mô hình tổ chức mới. Nhưng với xã Công Sơn, một năm ấy đủ để nhận diện những chuyển động ban đầu: bộ máy được kiện toàn, cán bộ dần thích ứng, thủ tục hành chính được giải quyết ổn định, số hóa hồ sơ đạt kết quả tích cực, kiểm tra giám sát được tăng cường, nhiều cách làm mới từ cơ sở được hình thành. Quan trọng hơn, mô hình mới đã bước đầu tạo ra tư duy điều hành gần dân, sát dân, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo.

Từ vùng đất còn nhiều khó khăn về địa hình, hạ tầng, nguồn lực, Công Sơn đang từng bước khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Những hạn chế về cơ sở vật chất, hạ tầng số, kỹ năng cán bộ, điều kiện phục vụ Nhân dân vẫn còn đó và cần tiếp tục được tháo gỡ. Nhưng chính trong quá trình vượt qua những khó khăn ấy, bản lĩnh của cấp ủy, chính quyền cơ sở được thử thách; tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên được nâng lên; niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước tiếp tục được củng cố.

Một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Công Sơn vì thế không chỉ là câu chuyện sắp xếp lại tổ chức hành chính. Đó là quá trình tái thiết phương thức lãnh đạo, quản lý ở cơ sở; là hành trình đưa bộ máy mới đi vào cuộc sống; là nỗ lực để mỗi thủ tục được giải quyết nhanh hơn, mỗi kiến nghị được lắng nghe đầy đủ hơn, mỗi thôn bản được quan tâm sát hơn. Và trên hết, đó là bước khởi đầu quan trọng để Công Sơn tiếp tục xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, trọng dân, vì Nhân dân phục vụ trong giai đoạn phát triển mới./.

PHƯƠNG THÚY